یادداشت مهمان: جای نمايشگاه سايت‌سيتی خالی

اسکندر آبادی: نویسنده و خبرنگار رسانه دویچه وله

 

 

امسال بزرگ‌ترين نمايشگاه آسان‌ساز‌های نابينايان و كم‌بينايان به صورت مجازی برگزار شد و جای تازه‌های فنی، كاربردی و بهينه‌سازي‌های معمول هر‌ساله تقریباً در آن خالی بود.

نمايشگاه سايت سيتی كه از سال ۱۳۸۲ (۲۰۰۳) در هتل مجلل “شراتون” فرودگاه شهر فرانكفورت آلمان برگزار مي‌شد، امسال به‌خاطر محدوديت‌های كرونا از ۲۹ تا ۳۱ ارديبهشت (۱۹ تا ۲۱ مِی)، به صورت مجازی برپا شد.

خانم مركل سرپرست هماهنگی نمايشگاه در اين ارتباط گفت: سال گذشته نمايشگاه به خاطر محدوديت‌های كوويد ۱۹ برگزار نشد و گلایه‌های بسياری از سوی علاقه‌مندان نابينا و كم‌بينا به ما رسيد. اين شد كه امسال نمايشگاه را دست كم مجازی برگزار كرديم. ما مي‌دانيم برگزاری نمايشگاه ويژه نابينايان، تنها هنگامی جالب و جذاب است كه كاربران بتوانند شخصاً دستگاه‌ها و آسانساز‌ها را لمس و تجربه كنند. اما برای اين كه لااقل غرفه‌داران، ميدانی برای عرضه تازه های خود داشته باشند، به برگزاری نمايشگاه در بستر فضای مجازی راضی شديم.

تاريخچه‌ای از نمایشگاه سایت‌سیتی

از نخستين دوره برگزاری نمايشگاه، هر سال شاهد آن بودم و هميشه گمان می‌كردم “امسال نبايد ابزار تازه ای را انتظار داشت.” اما هربار از تکنولوژی های جدید غافلگير مي‌شدم.

نمايشگاه در نخستين سال برگزاری، بيش از ۴۰ شرکت تولیدی و حدود ۱۵۰۰ بازدید‌كننده داشت كه طبيعتاً بيشترين آنها آلمانی بودند. هر سال كه از نمايشگاه ديدار می‌كردم، آسان‌ساز‌های كوچكتر، سبكتر، سريعتر و دقيقتری ميديدم كه شرح آنها در اينجا مطلب را به درازا ميكشد. برای نمونه، شركت “Humanware” از كانادا يك كامپيوتر كوچك را به يك دستگاه جهت‌ياب تبديل كرده بود و نگارنده از ذوق در پوست نمي‌گنجيد كه آن دستگاه حدود نشانی نمايشگاه را مشخص ميكرد.

سال‌های بعد آن كامپيوتر كوچك به دستگاهی هم‌اندازه يك گوشی هوشمند ۴۰۰ گِرمی مبدل شد و سال‌های آخر، همه گوشي‌های هوشمند جهت‌ياب داشتند.

در دهمين دوره نمايشگاه سایت‌سیتی، تولید‌کنندگان تجهیزات کمک‌توانبخشی دو برابر شده و از ۱۵ كشور جهان آمده بودند و ايراني‌ها هم سهم كوچكی در معرفی دستگاه‌ها و آسانساز‌ها داشتند.

در پانزدهمين دوره نمايشگاه در سال ۲۰۱۷ ميلادی آنچه بيش از سال‌های گذشته جلب نظر مي‌كرد، افزايش غرفه‌های عرضه خدمات در رشته‌های آموزشي، ترتيب گردشگري‌های ويژه نابينايان و خدمات كاريابی و حتی پزشكی بود كه در سال‌های نخست جزء فوق‌برنامه‌ها به شمار مي‌آمدند.

در برخی از اين غرفه‌ها دوره‌های آموزشی از كامپيوتر و برنامه‌نويسی گرفته تا دوره های پزشكی جايگزين، برای علاقه‌مندان تشريح مي‌شدند.

آخرين نمايشگاه به صورت فیزیکی و حضوری در سال ۲۰۱۹ برگزار شد كه در آن ۱۲۰ شرکت از ۲۵ كشور جهان پذيرای بيش از ۳۵۰۰ علاقه‌مند به آسان‌ساز‌های ويژه توان‌خواهان بودند. در آن نمايشگاه، شركت مِتِك از اشتوتگارت آلمان برجسته‌نگاری عرضه كرده بود كه بر روی يك رايانه ويندوز نصب شده بود. نابینایان می‌توانستند با اين برجسته‌نگار همزمان متن‌ها و نمودار‌ها و تا اندازه‌ای حتی تصوير‌های فايل‌ها را لمس کنند و نيازی به چند دستگاه برای كار با كامپيوتر نداشتند.

شركت “thinkable” از هلند يك بازوی روبوتيك ساخته بود كه نابينا توسط آن مي‌توانست تصوير‌های ساده را روی كاغذ يا يك برگه پلاستيكی ويژه چاپ كند. ياپ برِيدِر كه خود نابينا و از سازندگان اين دستگاه است مي‌گفت: “دستگاه ما سريع، كم‌صدا و ساده است و برای كار در مدرسه و با شاگردان دبستانی جان ميدهد”.

نگاهی به آخرين نمايشگاه سایت سیتی در سال 2021

در اين نمايشگاه ۷۸ غرفه از ۱۰ كشور جهان شركت داشتند كه بيشترين آنها از آلمان بودند.

شركت هِلپتِك از شهر هورب در نزديكی اشتوتگارت آلمان يادداشت‌بردار تازه‌ای را ارائه كرد كه به نابينا امكان مي‌دهد با اشاره انگشت سطر‌های يك مطلب را يكی پس از ديگری به سرعت بخواند. اين دستگاه افزون بر امكان اتصال به گوشي‌های هوشمند، همزمان ميتواند توسط بلوتوث به سه دستگاه گوناگون متصل شود و از طريق برجسته‌نگار صفحه‌های سه دستگاه را برای نابينايان دسترس‌پذير كند.

از آنجا كه حضور در نمايشگاه تنها از طريق شبكه‌های اجتماعی و نرم افزارهايی مانند “زوم” دسترس پذير بود، برنامه های پيرامونی مانند سخنرانی درباره نارسايي‌ها و تنگنا‌های نابينايان در رابطه با محدوديت‌های كرونايی و تلاش‌های پزشكان برای نصب چيپ‌های كامپيوتری در مغز نابينايان به منظور بازيابی بخشی از بينايي، از زنده‌ترين بخش‌های نمايشگاه به شمار مي‌آمدند.

پرسش و پاسخ پس از هر سخنرانی، دست‌كم حضور برخی از كاربران را تداعی مي‌كرد. بسياری از كاربران نمايشگاه را تنها شبیهِ يك وبسايت ارزيابی كردند و به عنوان نمايشگاه به رسميت نشناختند.

سرپرست هماهنگی نمايشگاه به نگارنده گفت: “سال آينده از ۱۸ تا ۲۰ مِی ۲۰۲۲، نمايشگاه را در محل دائمی نمايشگاه‌های جهانی در فرانكفورت به صورت واقعی برگزار خواهيم كرد”.